Un service d'information non-gouvernemental sur la Turquie
     |
TÜRKİYE BELGELERİ
AKŞAM
(1964-1966)
Trois livres publiés par le quotidien Aksam:
Doğan Özgüden: Sur le fascisme et Sur le capitalisme
Inci Özgüden: Introduction à la musique classique
ANT
(1967-1971)
Weeklies / Hebdomadaires / Haftalık Dergiler
Monthlies / Mensuels / Aylık Dergiler
Books / Livres / Kitaplar
Weeklies / Hebdomadaires / Haftalık Dergiler
Monthlies / Mensuels / Aylık Dergiler
Books / Livres / Kitaplar
Le 40e anniversaire de la revue Ant  Le 27 octobre 2007 au Foire du Livre d'Istanbul, Salle Heybeliada October 27, 2007, at the Book Fair of Istanbul, Heybeliada Hall 27 Ekim 2007 Istanbul Kitap Fuari'nda, Heybeliada Salonu à/at 18.30'da Speakers/Orateurs/Konusmacilar: Yalçin Yusufoglu, Faruk Pekin, Ragip Zarakolu Message/ Mesaj: Dogan Özgüden - Inci Tugsavul Istanbul Kitap Fuari'nda Ant Dergisi'nin 40.
Yildönümü le 40e
anniversaire de la revue Ant à la Foire du
Livre d'Istanbul
Lors de la foire du livre d'Istanbul, le 27 octobre 2007, se déorulait une soirée exceptionnelle marquant le 40e anniversaire de la revue socialiste Ant, interdite par la junte du coup d'état de 1971, ainsi que le 30e anniversaire de la Maison d'édition Belge. A la conférence dirigée par Yalcin Yusufoglu, un des dirigeants du mouvement socialiste en Turquie, deux collaborateurs d'Ant, Faruk Pekin et Ragip Zarakolu ont évalué le rôle important de la revue Ant tant dans le mouvement socialiste que dans les médias progressistes de Turquie. Les deux fondateurs de la revue Ant, Dogan Özgüden et Inci Tugsavul, actuellement les dirigeants d'Info-Türk en exil, ont envoyé à la soirée le message commun suivant: Message de Dogan Özgüden et İnci Tugsavul Chers amis qui nous manquez depuis 36 ans… Aujourd'hui, nous souhaiterions tant être parmi vous lors de la célébration de la 40e année de la revue Ant que nos chers amis et camarades Ragip et Faruk ont jointe à celle de la 30e année de la maison d'édition Belge. Nous les voyons tous les deux de temps en temps quand ils passent à Bruxelles. Ces rencontres nous permettent de rafraîchir nos souvenirs des jours de luttes et recherches communes. 40 ans ont passé depuis la fin décembre 1966 où nous avions célébré avec Yasar Kemal et Fethi Naci, deux autres fondateurs, la sortie du premier numéro d'Ant de la rotative de l'imprimerie historique Tan. Il s'agissait d'une joie amère… Au même endroit, 21 ans avant la parution d'Ant, en décembre 1945, une autre publication d’avant-garde, le journal Tan avait été réduit au silence par vandalisme sous le talon de fer du Kémalisme. Ensuite, les fondateurs du journal, Sabiha Sertel et Zekeriya Sertel avaient été contraints à l'exil politique sans retour. En réalisant la revue Ant, notre souci principal était double : faire entendre la voix de la classe ouvrière et être digne de l'héritage laissé par ceux qui ont, avant nous, lutté pour le même but. C'est la raison pour laquelle, parmi les livres d'Ant que nous avons publiés, le "Géant aux yeux bleus" de Zekeriya Sertel et "Comme un roman" de Sabiha Sertel avaient une place exceptionnelle. Lors de la lecture des originaux et épreuves du livre de Sabiha Sertel, nos yeux se voilaient de larmes et un noeud se formait dans notre gorge à la lecture de ce passage: "Nous n'avons même pas pu emporter un seul exemplaire de tous ceux que nous avons écrits ou publiés. Il était très douloureux de quitter ainsi notre pays où nous avons combattu pendant des années pour le bien de notre peuple. Lorsque je suis montée dans l'avion, mon coeur était brisé. Il ne s'agissait pas d'un départ comme les autres fois. Quand pourrais-je revoir mon pays si cher, mon peuple, mes amis, mes frères et soeurs?" Vous le savez: elle n'a pas pu les revoir. Et nous, pourrons-nous les revoir? On ne le sait pas. Ce que nous savons par contre très bien, c’est que nous revivons aujourd'hui à Bruxelles, capitale européenne,les mêmes évènements qu’il y a 40 ans, alors que nous dirigeons la publication Info-Türk fondée en 1974. Nous nous rappelons comment, dans les années 60', nous passions des nuits blanches à la rédaction d'Ant, avenue Ebusuud ou rue Basmusahip, en état d'alerte contre une éventuelle razzia des Loups Gris. Aujourd'hui, dans nos locaux à quelques centaines de mètres de la Commission Européenne à Bruxelles, nous sommes, avec nos camarades kurdes, arméniens, assyriens, en état d'alerte contre la menace de razzia des Loups Gris. Comme le faisaient, il y a quarante ans en Turquie, le ministre de l'Intérieur Faruk Sükan et ses consorts contre Ant, aujourd'hui à Bruxelles, l'ambassadeur de la République de Turquie désigne les institutions que nous dirigeons comme cibles pour les fascistes turcs. Là ou ici… Se poursuit la même lutte… Ce qui distinguait Ant des autres était, non seulement son engagement à la cause de la classe ouvrière, mais aussi son combat contre le Kémalisme et le militarisme, pour l'égalité de tous les peuples de Turquie et pour la solidarité internationale. Cette lutte que nous avons débutée avec Yasar Kemal et Fethi Naci s'est développée ensuite avec la contribution de Tilda Kemal ainsi que des éditeurs responsables : Yasar Ucar, Alpay Kabacali et Osman Saffet Arolat. Ceux-ci ont été emprisonnés après le coup d'état de 1971 pour leur contribution à Ant. Les dernières années, Faruk Pekin, Ragip Zarakolu et d'autres jeunes camarades ont énormément contribué à la redynamisation d'Ant par l'élargissement de la vision internationaliste et l'accès aux sources du socialisme scientifique. Nous tenons à mentionner ici plus particulièrement le nom de Harun Karadeniz que nous avons perdu très jeune. À côté de la contribution intellectuelle de tous ces amis, Ant était également l'oeuvre de ceux qui la composaient, imprimaient, reliaient, distribuaient et, bien entendu, de nos lecteurs qui cherchaient de nouveaux horizons dans la lutte socialiste. Ant a été condamné au silence par le coup d'état de 1971. Ragip Zarakolu et son épouse Ayse Zarakolu ont fondé la maison d'édition Belge qui a repris le relais tout en poursuivant, développant et approfondissant la ligne de combat d'Ant. Depuis 30 ans à Bruxelles, nous suivons de près la lutte de Belge avec grande admiration. Nous sommes très honorés que la célébration du 40e anniversaire d'Ant ait été jointe au 30e anniversaire de Belge. Pour mieux valoriser la ligne progressiste que Belge poursuit, nous nous permettons de joindre à cette célébration commune l'anniversaire d'une autre publication: le 71e anniversaire du journal légendaire Tan de Sabiha et Zekeriya Sertel… Nous vous embrassons tous. Dogan Özgüden - Inci Tugsavul |
 Çağdaş Türk edebiyatının en etkili kişiliklerinden, eleştirmen, yazar ve yayıncı Fethi Naci 23 Temmuz 2008'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Fethi Naci, Doğan Özgüden ve Yaşar Kemal'le birlikte 1967'de yayına başlayan sosyalist Ant Dergisi'nin üç kurucusundan biriydi. İnfo-Türk Yayın Yönetmeni Doğan Özgüden, Fethi Naci'nin ölümü üzerine şu mesajı yayınladı: "Sevgili Fethi Naci'yi yitirdiğimizi bizi onyıllardır tüm dostlarımızdan uzak düşüren siyasal sürgünde bugün ögrendik. "Kendisiyle Türkiye İşçi Partisi'nin ilk örgütlenme yıllarında tanışmış, partinin ilk programının hazırlanışında, bir süre önce yitirdiğimiz bir başka seçkin insan, Selahattin Hilav'la birlikte çalışmıştık. "Genel Yönetim Kurulu üyeleri olarak parti içindeki antidemokratik uygulamalara karşı çıktığımız için her ikimiz de partiden ilk ihraç edilenler arasındaydık. Ne ki, bu eleştirel tavrımıza rağmen, işçi sınıfının siyasal örgütü olan Türkiye İşçi Partisi'ne hiçbir zaman karşı tavır almadık. "Dönemin tek sol günlük gazetesi Akşam'ın genel yayın müdürlüğünü yaptığım yıllarda Naci kavga beraberliğimizi bu gazeteye yazdığı "Düşünceye Saygı" başlıklı yazılarıyla devam ettirdi. "1967'de sosyalist Ant Dergisi'ni Fethi Naci ve Yaşar Kemal'le birlikte kurduk. Orada da ortak tavrımız düşünceye saygı ve işçi sınıfı örgütüne eleştirel destek oldu. İşçi sınıfımızın sendikal örgütü DİSK'in kuruluşunda ve mücadelesinde de tavrımız buydu... "Naci ayrıca, edebiyat yaşamımıza damgasını vuran eleştirmenliğinin yanısıra, Gerçek Yayınevi'ni kurup yüzlerce seçkin eser yayınlayarak Türkiye'nin düşünce hayatına unutulmaz katkılar sağladı. "Ölümü, düşünce hayatımızın ve işçi sınıfı mücadelemizin büyük kaybıdır. Bu kalibrede bir insanın eksikliği her daim hissedilecektir. "İnci'yle birlikte, dostumuz, mücadele arkadaşımız sevgili Naci'nin ölümü dolayısıyla ailesinin, onu seven tüm dostlarımızın ve de Türkiye işçi sınıfının acısını paylaşıyor, başsağlığı diliyoruz." Gerçek ismi İsmail Naci Kalpakçıoğlu’ydu, gençlik yıllarında yayımlattığı öykü ve şiirlerinde bu adı kullandı. Ama hayatının esas çabası olan ‘eleştiri ve deneme’lerindeki imzanın Fethi Naci olmasını tercih etti. Fethi Naci kimdir? Fethi Naci 1927’de Giresun’da doğdu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne girdi. Çok sevdiği babasının adını kendi adına ekleyerek Fethi Naci imzasıyla yazılar kaleme almaya başladığında yıl 1953’tü; İktisat’ı bitireli dört yıl olmuştu ve Naci Kalpakçıoğlu geçimini bir fabrikada muhasebeci olarak kazanıyordu. Uzun yıllar bu tür işler yaptı ama onun gerçek yaşamı siyaset ve edebiyatla ilgiliydi. 1962’de Türkiye İşçi Partisi’ne giren Fethi Naci, Vatan gazetesinde ve Sosyal Adalet dergisinde siyasal yazılar yazdı. Partiyle ilişkisi kesildikten sonra aynı doğrultudaki yazılarını Yön’de ve Ant dergisinde sürdürdü. Bu dönemde sosyal, politik denemelerinden ve incelemelerinden oluşan kitapları çıktı. ‘Azgelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm’, ‘Emperyalizm Nedir?’, ‘Azgelişmiş Ülkelerde Askeri Darbeler ve Demokrasi’, ‘100 Soruda Atatürk’ün Temel Görüşleri’ gibi. 1968’de iyice edebiyata odaklandı. Fethi Naci siyasetle edebiyat arasında kurduğu ilişkiyi eleştirmen olarak da taşıdı. Eleştirisinin çerçevesi, Behçet Necatigil Sözlüğü’nde yer alan “Toplumcu sanatın kuramlarını kurmaya çalışan bir eleştirmen olarak tanındı” sözüyle özetlenebilir. Tutarlı, titiz ve cesur 1965’te Gerçek Yayınevi’ni kurdu. Bu yayınevinden çıkan özellikle ‘100 Soruda’ dizisi çok etkili oldu. Eleştiri yazılarını çeşitli dergilerde ve uzunca bir süre Cumhuriyet Gazetesi’nin kitap ekinde yayımladı. Tutarlı, titiz ve cesur tavrıyla Nurullah Ataç’tan sonra en çok okunan, takip edilen, en etkili edebiyat eleştirmeni oldu. Daha 1960 yılında Dost dergisinin düzenlediği soruşturmada ‘en beğenilen eleştirmen’ seçilmişti ve hep öyle kaldı. 'Bir Hikayeci: Sait Faik-Bir Romancı: Yaşar Kemal'' adlı yapıtıyla 1991 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülünü alan Fethi Naci'nin yapıtları arasında ''İnsan Tükenmez (1956)'', ''Gerçek Saygısı (1959)'', ''Azgelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm (1965)'', ''Emperyalizm Nedir? (1965)'', ''Azgelişmiş Ülkelerde Askeri Darbeler ve Demokrasi (1966)'', ''Kompradorsuz Türkiye (1967)'', ''100 Soruda Atatürk'ün Temel Görüşleri (1968)'', ''On Türk Romanı (1971)'', ''Edebiyat Yazıları (1976)'', ''100 Soruda Türkiye'de Roman ve Toplumsal Değişme (1981)'', ''Eleştiri Günlüğü (1986)'', ''Bir Hikâyeci: Sait Faik-Bir Romancı: Yaşar Kemal (1990)'', ''Gücünü Yitiren Edebiyat (1990)'', ''Roman ve Yaşam (1992)'', ''Eleştiride 40 Yıl (1994)'', ''40 Yılda 40 Roman (1994)'', ''Reşat Nuri'nin Romancılığı (1995)'', ''50 Türk Romanı (1997)'', ''Şiir Yazıları (1997)'', ''60 Türk Romanı (1998)'', ''Kıskanmak (1998)'', ''Sait Faik'in Hikâyeciliği (1998)'', ''Yaşar Kemal'in Romancılığı (1998)'', ''Yüzyılın 100 Türk Romanı (1999)'' ve ''Dönüp Baktığımda (1999)'' yer aldı. (Radikal, 24 Temmuz 2008) Örnek
bir insanı, Mekin Gönenç'i kaybettik
 Mekin Gönenç 1931-2011 Ant Dergisi ve Ant Yayınları yazarlarından Mekin Gönenç'i 5 Temmuz 2011'de Çeşme'de kaybettik. Acımız büyüktür. Mekin, özellikle ABD'nin sadece Türkiye değil, dünyanın tüm ülkeleri üzerindeki siyasal, ekonomik ve askeri hegemonyasını belgelerle açıklayan yazılar ve kitaplar yazmış, ulusal kurtuluş hareketleri ve sosyal devrimler üzerine sayısız çeviriler yapmıştı. 28 Subat 1931 tarihinde Izmir'de doğmuş olan Mekin Gönenç, Türk Hava Kuvvetleri'nin seçkin jet pilotlarından biriyken 50'li yıllarda siyasal iktidarın baskıcı uygulamalarını protesto ederek ordudan ayrılmış, yaşamını bir göçmen emekçi olarak Kanada ve Belçika'da sürdürmüştü. Türkiye'nin sol hareketine makale ve çevirileriyle büyük katkıda bulunan Gönenç, 12 Mart 1971 Darbesi'nden sonra Ant yöneticileri Dogan Özgüden ve İnci Tuğsavul'la birlikte yurt dışında cuntaya karşı demokratik direnişin örgütlenmesinde etkin rol oynamış, tüm yaşamınca da inançlarından hiçbir ödün vermeden ülkemizin demokratikleşmesi idealine sadık kalmıştır. Mekin'i kaybetmenin acısını, başta eşi sevgili Güneş olmak üzere Ant'ta, Demokratik Direniş Hareketi'nde yer alan tüm kavga arkadaşlarımız ve dostlarımızla, Türkiye'nin demokratikleşmesi ve özgürleşmesi mücadelesine katkıda bulunan herkesle paylaşıyoruz. Doğan Özgüden - Inci Tuğsavul
60'lı yıllarda Türkiye İşçi Partisi’nde, Akşam Gazetesi ve Ant
Dergisi'nde birlike çalıştığımız Türkiye'nin seçkin aydınlarından
Hüseyin Baş'ı 30 Mart 2012'de kaybettik.
Daha önce by-pass ameliyatı olan ve kalp yetmezliği bulunan 83 yaşındaki Baş, ateşi yükseldiği ve durumu kötüleştiği için hastaneye kaldırıldı. Ambulansta kalbi duran Baş, hastanede yapılan tüm müdahelelere karşın kurtarılamadı. 13 Ağustos 1929’da Samsun’un Bafra ilçesinde doğan Hüseyin Baş, ilköğrenimini Bafra’da, orta ve liseyi Galatasaray Lisesi’nde tamamladıktan sonra Paris’te gazetecilik eğitimi görmüştü. 1962’de dönemin Türkiye İşçi Partisi’ne üye olarak partinin ilk program çalışmalarına katılan Baş, daha sonra Doğan Özgüden'in yönettiği Akşam Gazetesi ve Ant Dergisi'nde dış politika ve sanat yazıları yazmış, aynızamanda Onat Kutlar ve Jak Şalom'la birlikte Sinematek Derneği'nin kurucu ve yöneticileri arasında da yeralmıştı. 
Hüseyin Baş (Solda), Sinematek Derneği'nde Onat Kutlar (ortada) ve Jak Şalom'la birlikte
Hüseyin Baş (solda), 1967'de Doğan Özgüden ve İnci Tugsavul'la Askeri Mahkeme'de
12 Mart 1971 darbesinden sonra Ant Dergisi yöneticileri Doğan Özgüden
ve İnci Tuğsavul'un yurt dışına çıkışına yardımcı olan Hüseyin Baş,
sürgün yıllarında da kendilerini yalnız bırakmamış, yurt dışındaki
mücadelelerinde kendileriyle dayanışmasını sürdürmüştü. Doğan Özgüden,
Belge Yayınları tarafından yayınlanan "Vatansız" Gazeteci adlı iki
ciltlik anı kitabında Hüseyin Baş'la dostluklarını ve kavga
arkadaşlığını ayrıntılı olarak anlatmaktadır.
70'li yıllarda Barış Derneği Genel Yönetim Kurulu ve Dünya Barış Konseyi üyeliği yapan Hüseyin Baş, gerek yazdığı yazılardan, gerekse barışsever faaliyetlerinden dolayı defalarca yargılanmıştı. Hüseyin Baş’ın cenazesi Pazar günü Teşvikiye Camii’nde kılınacak öğle namazından sonra Ulus Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Ailesinin, sevgili eşi Nevenka’nın, tüm dostlarının ve kavga arkadaşlarının acısını paylaşıyor, başsağlığı diliyoruz. |